Kalp Krizi

Kalp krizi, kalbe giden kan akışının ani bir şekilde kesilmesi sonucu ortaya çıkan, acil müdahale gerektiren bir durumdur. Kalp kası, oksijen eksikliği sonucu hasar görmeye başlar ve bu durum, kalp yetmezliği ya da ölüm ile sonuçlanabilir.

Kalp krizi, tıpta 'myokardiyal infarktüs' olarak adlandırılan, kalp kasının bir kısmının hasar görmesi anlamına gelir. Kalbinizin bir bölümü kan akışı yetersizliğinden dolayı kan pompalayamıyorsa, kalbinizin pompalama işlevi bozulabilir. Bu hasar genellikle, kalp damarlarında meydana gelen plakların çatlaması veya kan pıhtısı oluşumu nedeniyle kalp kasına giden kan akışının engellenmesi ile gelişir.

Kalp krizinin en sık görülen belirtileri şunlardır:

Göğüs ağrısı; bu ağrı, rahatsızlık, sıkışma veya ağırlık hissi veya ezici bir ağrı gibi hissedilebilir. Göğsünüzde başlayıp sol kolunuz (veya her iki kolunuz), omuzlarınız, boynunuz, çeneniz, sırtınız veya belinize doğru yayılabilir.

Nefes darlığı veya nefes almada zorluk

Bulantı veya mide rahatsızlığı

Kalp çarpıntısı

Kaygı veya "yaklaşan felaket" hissi

Baş dönmesi, sersemlik hissi veya bayılma

Bazılarında ise sadece nefes darlığı, mide bulantısı veya terleme görülür.

Çoğu kalp krizi, kalbinizi besleyen kan damarlarından birinin tıkanması nedeniyle meydana gelir. Çoğu zaman bu, atardamarlarınızın iç kısımlarında biriken kolesterol birikimlerinden oluşan yapışkan plak nedeniyle oluşur. Bu birikime ateroskleroz denir. Kalbinize giden kan damarlarında bu aterosklerotik birikim büyük miktarda olduğunda buna kalp damar hastalığı denir.

Bazen kalp atardamarlarındaki plak birikintileri patlayabilir veya yırtılabilir ve yırtığın olduğu yerde bir kan pıhtısı sıkışabilir. Pıhtı atardamarı tıkarsa, kalp kası kansız kalır ve kalp krizine neden olur.

Plak yırtılması olmadan da kalp krizi geçirmek mümkündür, ancak bu nadirdir ve tüm kalp krizlerinin yalnızca yaklaşık %5'ini oluşturur. Bu tür kalp krizleri aşağıdaki nedenlerle meydana gelebilir:

Kalp damar spazmı

Başka bir yerden kalp damarına pıhtı atması

Doğuştan gelen anormal kalp damarları…vb.

Kalp krizi belirtilerinden herhangi birini hissettiğinizde acilen bir sağlık kuruluşuna başvurmalısınız. Özellikle göğüs ağrısı veya nefes darlığı durumunda zaman kaybetmeden 112'yi aramalısınız.

Kalp krizi aşağıdaki yöntemlerle teşhis edilir:

• Kan testleri: Kalp krizini teşhis etmenin en güvenilir yollarından biri, kanınızda kardiyak troponinin yüksek olup olmadığını kontrol etmektir. Kalp krizi sırasında, kalp kası hücrelerindeki hasar, bu kimyasal belirtecin kan dolaşımınızda sürekli olarak ortaya çıkmasına neden olur.
• Elektrokardiyogram (EKG): Bu, kalp krizi belirtileriyle acil servise başvurduğunuzda yaptıracağınız ilk testlerden biridir. Kalbinizin elektrik sinyalleri, bir yaralanma olup olmadığını ve herhangi bir ritim bozukluğu olup olmadığını anlamanıza yardımcı olabilir.
• Ekokardiyografi: Ultrason kullanılarak yapılan ekokardiyografi, kalbinizin iç ve dış kısmının bir görüntüsünü oluşturur. Kalbinizin ne kadar iyi kasıldığını ve kapakçıkların ne kadar iyi çalıştığını gösterir.
• Koroner anjiyografi veya kalp kateterizasyonu: Bu, kalbinize giden kan damarlarını göstermek için röntgen ve kontrast boya kullanan ve herhangi bir tıkanıklık olup olmadığını belirlemeye yardımcı olabilen bir işlemdir.
• Kalp bilgisayarlı tomografi taraması: Bu, kalbinizin ve kan damarlarının oldukça ayrıntılı bir taramasını oluşturarak ana kalp damarlarında önemli bir daralma veya sertleşme olup olmadığını gösterir.
• Kalp MR'ı (manyetik rezonans görüntüleme): Bu test, kalbinizin görüntüsünü oluşturmak için güçlü bir manyetik alan ve bilgisayar işlemcisi kullanır. Kalbinize giden atardamarlardaki kan akışındaki sorunları gösterebilir.
• Egzersiz stres testi: Bu test, kalbinizin yeterli kan akışı alıp almadığını göstermeye yardımcı olmak için fiziksel olarak aktifken EKG, ekokardiyografi veya nükleer taramalar kullanabilir.
• Nükleer kalp taramaları: Bu taramalar, bir sağlık uzmanının kanınıza enjekte ettiği radyoaktif bir boya ve bilgisayarlı tomografi (BT) gibi bilgisayar destekli yöntemler kullanarak, kalbinizin yeterince kan almayan veya hasarlı bölgelerini tespit eder.

Kalp krizinin tedavisi, etkilenen kalp kasına kan akışının mümkün olan en kısa sürede yeniden sağlanmasıdır. Bu, ilaç tedavisinden ameliyata kadar çeşitli yollarla gerçekleştirilebilir.

İlaçlar

Bunlar şunları içerebilir:

Pıhtılaşmayı önleyici ilaçlar; ilk başta 300 mg normal aspirin çiğnetilir ve diğer kan sulandırıcı ilaçlar verilir.

Pıhtı çözücü ilaçlar; doktorlar bunları yalnızca kalp krizinden sonraki ilk 12 saat içinde kullanırlar.

Ağrı kesiciler; kalp krizi geçiren kişilerde en sık kullanılan ağrı kesici morfindir. Morfin, göğüs ağrısını hafifletmeye yardımcı olabilir.

Beta blokerler; bu ilaçlar kalp atış hızınızı yavaşlatarak kalbinizin kalp krizinin yol açtığı hasardan kurtulmasına yardımcı olur.

Kolesterol ilaçları; bu ilaçlar, kalbinizin kan damarlarındaki plağın(yağlanmanın) stabilize olmasına yardımcı olarak yırtılma olasılığını azaltır. Ayrıca kolesterolü ve tekrar kalp krizi geçirme olasılığını azaltmaya yardımcı olurlar.

Perkütan koroner girişim

Kardiyoloji doktorları, perkütan koroner girişim veya anjiyoplasti adı verilen bir işlemle etkilenen kalp damarını açarak kan dolaşımını geri kazandırırlar. Bu ne kadar erken gerçekleşirse, iyi bir sonuç alma şansı o kadar artar.

Perkütan koroner girişim ile, doktorlar tıkanıklık bölgesine bir stent yerleştirebilir. Stent, atardamarınızın açık kalmasına yardımcı olur ve aynı noktada başka bir tıkanıklık oluşmasını önler.

Her ne kadar bazı risk faktörleri değiştirilemese de, kendinize yardımcı olmanın ve kalp krizi riskinizi azaltmanın birçok yolu vardır, bunlar arasında şunlar yer alır:

Yıllık kontrol, kalp hastalığının erken uyarı işaretlerinin çoğunu, hissedemediğiniz değişiklikler de dahil olmak üzere yakalayabilir. Bunlar arasında kan basıncınız, kan şekeri seviyeleriniz, kolesterol seviyeleriniz ve daha fazlası bulunur.

Tütün ürünlerini bırakmak. Buna dumansız tütün ve tüm elektronik sigara ürünleri dahildir.

Düzenli egzersiz yapın. Haftada beş gün, günde 30 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite yapmayı hedefleyin.

Doğru beslenmek, örnek olarak Akdeniz diyeti dediğimiz; bitki bazlı beslenmek, işlenmiş et ve doymuş yağ tüketiminden uzak durmak

Sizin için sağlıklı bir kiloyu korumak

Stresinizi azaltmak

İlaçlarınızı reçete edildiği şekilde alın. İlaçlarınızı sadece aklınıza geldiğinde veya doktor randevunuz yaklaştığında almayın.