Akciğer Hipertansiyonu

Akciğer hipertansiyonu (yüksek tansiyonu), kalbinizden akciğerlerinize oksijen bakımından fakir kan taşıyan ana damarının kan basıncının yüksek olduğu bir durumdur. Bu, kalbin sağ karıncığına ek bir yük bindirir ve zamanla kalp yetmezliğine yol açabilir.

Akciğer hipertansiyonu, akciğerlerdeki kan damarlarının daralması veya tıkanması sonucunda oluşan bir tablo olup, bu durum kalbin sağ tarafının işlevini zorlaştırır. Sağ kalp kulakçığı kanı akciğerlere pompalarken, yüksek basınç altında çalışmak zorunda kalır ve kalbiniz oksijen bakımından fakir kanı akciğerlerinize pompalamak için daha fazla çalışmak zorunda kalır.

Akciğer hipertansiyonun ilk belirtisi, günlük aktiviteleriniz sırasında nefes darlığı yaşamanızdır. Akciğer hipertansiyonun başlangıcında herhangi bir şikayetiniz olmayabilir. Belirtileri fark etmeye başladığınızda, bunlar hafif olabilir. Ancak şikayetler zamanla kötüleşerek normal aktivitelerinizi yapmanızı zorlaştırır.

Diğer belirtiler şunlardır:

Cildinizde veya dudaklarınızda mavimsi renk

Göğüs ağrısı veya baskısı

Baş dönmesi veya bayılma

Tükenmişlik

Ayak bilekleriniz, bacaklarınız veya karnınızda şişlik (ödem).

Dünya Sağlık Örgütü, akciğer hipertansiyonu nedenine göre beş gruba ayırıyor:

1.    Akciğer atardamarına bağlı hipertansiyona bağlı Grup 1. Bazı ilaçlara kadar birçok farklı nedeni vardır. Kalpten akciğerlere giden daralmasına, kalınlaşmasına veya sertleşmesine neden olur.

2.    Sol kalp rahatsızlığından kaynaklanan Grup 2. Kalbinizin sol tarafı tüm vücudunuza kan pompalar. Kalbinizin bu tarafında bir sorun varsa, kalbinizin sağ tarafını ve tüm akciğer devrenizi etkiler. Kan kalbinizde birikerek akciğer atardamarlarınızdaki basıncı artırır.

3.    Grup 3, akciğer hastalığı veya oksijensizliğe bağlı oluşur. Bazı akciğer sorunları, akciğerlerinizdeki atardamarların daralmasına neden olur.

4.    Akciğerlerinizdeki tıkanıklıklardan kaynaklanan Grup 4. Kan pıhtıları veya kan pıhtılarından kaynaklanan izler, kanınızın akciğerlerinizde normal şekilde akmasını engeller.

5.    Grup 5, diğer rahatsızlıklardan kaynaklanır. Kan hastalıkları ve metabolik bozukluklar gibi diğer rahatsızlıklarla birlikte ortaya çıkar. 

Nefes darlığı, aşırı yorgunluk veya göğüs ağrısı gibi belirtiler hissediyorsanız, bir doktora başvurmalısınız. Özellikle bu semptomların günlük yaşamınızı etkilemeye başladığı durumlarda, erken tanı ve tedavi büyük önem taşır. Ayrıca, ailede akciğer hipertansiyon öyküsü olan bireylerin de dikkatli olması ve düzenli kontrol yaptırması önerilir.

Doktorunuz farklı amaçlar için birkaç farklı test kullanabilir.

Bu testler akciğer atardamarlarınızdaki kan basıncını ölçer:

Sağ kalp basıncının anjiyografi benzeri yöntemle ölçülmesi (kataterizasyon): Bu teste akciğer atardamarındaki basıncı ölçer ve kalbinizin dakikada ne kadar kan pompalayabildiğini kontrol eder.

Doppler ekokardiyografi: Doppler ekokardiyografi, sağ karıncığınızın nasıl çalıştığını göstermek için ses dalgalarını kullanır. Ayrıca kalp kapakçıklarınızdan geçen kan akışını da ölçer. Doktorunuzun akciğer atardamarı basıncınızı hesaplamasını sağlar.

Bu testler akciğer hipertansiyonun altında yatan nedeni araştırır:

Kan testleri: Organ fonksiyonları, hormon seviyeleri ve enfeksiyonlarla ilgili çeşitli sorunları kontrol eder

Göğüs bilgisayarlı tomografi taraması: akciğer hipertansiyonunuza neden olabilecek veya durumu kötüleştirebilecek kan pıhtılarını ve diğer akciğer rahatsızlıkları hakkında bilgi verir.

Göğüs röntgeni: Sağ karıncığınızın veya akciğer atardamarlarınızın olması gerekenden daha büyük olup olmadığını gösterir.

Akciğer ventilasyon/perfüzyon taraması: Akciğerlerinizdeki kan pıhtılarını arar.

Doktorunuz ayrıca altı dakikalık yürüme testi de yapabilir. Bu test, ne kadar egzersize dayanabildiğinizi ve egzersiz sırasında kanınızda ne kadar oksijen dolaştığını gösterir. Sonuçlar, akciğer hipertansiyonunuzun hafif mi yoksa şiddetli mi olduğunu gösterir.

Akciğer hipertansiyonun tedavisi, sahip olduğunuz hipertansiyonun türüne ve diğer tıbbi durumlarınıza bağlıdır.

Şu anda sadece iki tip PH doğrudan tedavi edilebilir:

Akciğer atardamarı hipertansiyonu

Kronik pıhtılaşmaya bağlı akciğer hipertansiyonu.

Diğer akciğer hipertansiyonu tiplerinin tedavisi, altta yatan tıbbi durumların yönetilmesini içerir. Kalp veya akciğer sorunlarından kaynaklanan akciğer hipertansiyonun tedavisi, altta yatan rahatsızlıkların yönetilmesine odaklanır. Pek çok farklı kalp ve akciğer rahatsızlığı neden olduğundan, tedavi planları kişiden kişiye büyük ölçüde farklılık gösterebilir. Sizin için en iyisinin ne olduğu konusunda doktorunuz bilgi verecektir.

Pulmoner hipertansiyondan korunmak için sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek büyük önem taşır. Sigara içmeme, düzenli egzersiz yapma, dengeli beslenme ve stres yönetimi gibi unsurlar, risk faktörlerini azaltmaya yardımcı olabilir. Ayrıca, düzenli sağlık kontrolleri ile potansiyel sorunların erken tespiti sağlanmalıdır.